Prawo Krajowe

Odniesienia do szeroko rozumianego udziału społeczeństwa zawarte zostały już w podstawowym polskim akcie prawnym, jakim jest

Konstytucja RP. Zapisy tam zamieszczone dotyczą konieczności prowadzenia dialogu społecznego przez decydentów z przedstawicielami społeczeństwa (art. 12). Niezwykle istotne znaczenie dla prawnych podstaw dialogu społecznego ma art. 20 Konstytucji RP, który odnosi się przede wszystkim do dialogu społecznego rozumianego tradycyjnie. Stanowi on obecnie bardzo istotny i najbardziej widoczny rodzaj dialogu, ale nie jest jedyny i nie może zdominować innych rodzajów dialogu administracji publicznej ze społeczeństwem. Artykuł 74 Konstytucji RP zapewnia dostęp do informacji o stanie i ochronie środowiska.

Poza regulacją konstytucyjną zasadniczą prawną wytyczną dla prowadzenia dialogu społecznego przez Radę Ministrów, jej członków i przedstawicieli administracji rządowej jest ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej. W artykule 38, ust. 1 mowa jest o współdziałaniu ministra z organami samorządu terytorialnego, a także organami samorządu zawodowego, związków zawodowych i organizacji pracodawców oraz innych organizacji społecznych i przedstawicieli środowisk zawodowych i twórczych.

Konieczność udziału społeczeństwa w rozwiązywaniu problemów ochrony środowiska w polskim systemie prawnym została zasygnalizowana w Polityce Ekologicznej Państwa, przyjętej w 1991 r.

Zasady udziału społeczeństwa zostały ściślej określone w ustawie o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowiska z dnia 9 listopada 2000 r., która obowiązywała do 30 września 2002 r.

Większość tych zasad zostało następnie zapisanych w obowiązującej obecnie ustawie Prawo ochrony środowiska (Tytuł I, Dział IV "Informacja o środowisku" oraz Dział V "Udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawach ochrony środowiska").

Z dniem 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ustaw ta określa m. in. zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska, uchyla tym samym wszystkie zapisy dotyczące tych kwestii znajdujące się w ustawie Prawo Ochrony Środowiska. Zagadnieniu temu poświęcony jest dział III ustawy, w którym określono zasady udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz w opracowywaniu dokumentów, a także uprawnienia organizacji ekologicznych. Ustawa ta zapewnia każdemu prawo składnia uwag i wniosków w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, a właściwe organy administracji powinny zapewnić możliwość udziału społeczeństwa odpowiednio przed wydaniem lub zmianą decyzji czy opracowywanych dokumentów, przy określeniu m. in. terminu, miejsca i sposobu ich składania.

Zapisy dotyczące udziału społeczeństwa znajdują się również w: